Xi Jinping, 1970’li yıllarda Botsvana’nın, iki ülke arasında diplomatik ilişkiler kurulmadan önce Çin Halk Cumhuriyeti’nin Birleşmiş Milletler’deki meşru temsil hakkının yeniden tesis edilmesi lehinde oy kullandığını hatırlattı.

Günümüzde iki ülkenin modernleşme hedefleri doğrultusunda birlikte ilerlediğini belirten Xi, Çin-Botsvana dostluğunun elmas gibi parlak ve kalıcı olması gerektiğini vurguladı. Xi, iki ülkenin yeni dönemde ikili ilişkileri geliştirerek dünyanın kalkınmasına ve ilerlemesine katkıda bulunması gerektiğini ifade etti.

Bu yılın Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) kuruluşunun 105’inci, Botsvana’nın bağımsızlığının ise 60’ıncı yıl dönümü olduğuna dikkati çeken Xi, iki ülkedeki iktidar partilerinin iş birliğini güçlendirmesi, devlet yönetimi alanındaki deneyim paylaşımını derinleştirmesi ve fikir alışverişini artırması gerektiğini söyledi.

Çin’in, Botsvana’nın kendi ulusal koşullarına uygun bir kalkınma yolu izlemesini desteklediğini kaydeden Xi, iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari iş birliği mekanizmalarının daha da geliştirilmesi gerektiğini belirtti. Xi, Çin’in diplomatik ilişki kurduğu Afrika ülkelerine yönelik sıfır gümrük vergisi uygulamasının sunduğu fırsatlardan etkin biçimde yararlanılması çağrısında bulundu.

Xi, dijital ekonomi, tarım ve hayvancılık alanlarındaki iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Çin’in, Botsvana’nın ekonomik ve toplumsal kalkınmasına katkı sağlamak amacıyla “akıllı eğitim” projesinin hayata geçirilmesi konusunda iş birliğine hazır olduğunu dile getirdi.

Xi, Çin-Botsvana ve Çin-Afrika madencilik iş birliğinin geliştirilmesine yönelik dört öneri sundu.

İlk olarak Afrika’nın kendi kaynakları üzerindeki egemenliğine saygı gösterilmesi gerektiğini belirten Xi, Afrika ülkelerinin kendi ulusal koşullarına uygun madencilik kalkınma planları hazırlamalarının desteklenmesi çağrısında bulundu.

İkinci olarak karşılıklı yarar ve ortak kazanç anlayışının benimsenmesi gerektiğini kaydeden Xi, yeşil teknolojilerin paylaşılmasını ve madencilik alanındaki Güney-Güney iş birliğinin derinleştirilmesini önerdi.

Üçüncü olarak yüksek kaliteli kalkınma ilkesine dayalı madencilik iş birliğinin, sanayi zincirindeki katma değeri artıracak şekilde dönüştürülmesi gerektiğini belirten Xi, sürdürülebilir finansman modellerinin araştırılmasının önemini vurguladı.

Dördüncü olarak adil ve açık bir iş birliği ortamı oluşturulması çağrısında bulunan Xi, Afrika’nın doğal kaynaklarının jeopolitik mücadele aracı hâline getirilmesine karşı çıkılması ve şirketlerin yatırım ve faaliyetleri için elverişli koşullar sağlanması gerektiğini ifade etti.

Botsvana Cumhurbaşkanı Duma Boko ise Xi Jinping’in liderliğinde Çin’in kayda değer kalkınma başarıları elde ettiğini ve mutlak yoksulluğu ortadan kaldırdığını belirtti. Çin’in kalkınma yolunun Botsvana için örnek teşkil ettiğini söyleyen Boko, ülkesinin Tek Çin ilkesine bağlılığını sürdüreceğini vurguladı ve Çin’in uzun süredir sağladığı destek için teşekkür etti.

Boko, iki ülkenin kalkınma stratejileri arasındaki uyumun güçlendirilmesi ve daha fazla Çinli şirketin Botsvana’ya yatırım yapması çağrısında bulundu. Kuşak ve Yol İnisiyatifi kapsamında iş birliğinin ilerletilmesini isteyen Boko; sanayi, tarım, madencilik, inovasyon ve dijital dönüşüm alanlarındaki iş birliğinin de derinleştirilmesi gerektiğini kaydetti.

Xi Jinping’in ortaya koyduğu dört küresel inisiyatife büyük önem verdiklerini belirten Boko, çok taraflılığın korunması, gelişmekte olan ülkeler arasındaki dayanışmanın güçlendirilmesi ve küresel yönetişim sisteminin daha kapsayıcı ve temsil gücü daha yüksek hâle getirilmesi için Çin ile yakın iş birliği yürütmeye hazır olduklarını ifade etti.

Görüşmenin ardından iki lider; Küresel Güvenlik İnisiyatifi’nin hayata geçirilmesi, Kuşak ve Yol İnisiyatifi kapsamında iş birliği, yeşil madencilik, sağlık ve insan kaynakları gibi alanları kapsayan bir dizi iş birliği belgesinin imzalanmasına tanıklık etti.

Ziyaret kapsamında iki ülke, “Çin Halk Cumhuriyeti ile Botsvana Cumhuriyeti Arasında Kapsamlı Stratejik İş Birliği Ortaklığının Kurulmasına İlişkin Ortak Bildiri”yi yayımladı.

Görüşme öncesinde Xi Jinping ve eşi Peng Liyuan, Büyük Halk Toplantı Sarayı’nda Cumhurbaşkanı Duma Boko ve eşi Kaone Boko için resmi karşılama töreni düzenledi.