Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, OVP’nin sonuçlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Küresel ve bölgesel gelişmelerin programların performansı üzerinde etkili olduğunu belirten Şimşek, son yıllarda küresel ekonomide ve bölgede çoklu şokların yaşandığını ifade etti. Türkiye’nin zor bir coğrafyada ve belirsizliklerin yüksek olduğu bir dönemde bulunduğunu dile getiren Şimşek, “Önceki dönemlere göre daha zorlu bir süreçle karşı karşıyayız” dedi.

OVP’nin en önemli kazanımlarından birinin öngörülebilirliğin artırılması olduğunu vurgulayan Şimşek, program kapsamında kural bazlı ve proaktif bir yaklaşımın benimsendiğini söyledi. Rezervlerin yeniden inşa edilmesinden koşullu yükümlülüklerin azaltılmasına ve bütçe disiplininin yeniden tesis edilmesine kadar birçok alanda tamponların oluşturulduğunu belirten Şimşek, “Ekonominin şoklara karşı dayanıklılığında ciddi bir artış var” ifadelerini kullandı.

Şimşek, enflasyonun karşılaşılan şoklara rağmen kontrolden çıkmadığını belirterek, “Arzuladığımız noktada değiliz” değerlendirmesinde bulundu. 2023 yılında deprem, Kur Korumalı Mevduat (KKM) ve Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) gibi gelişmelerin ekonomiyi etkilediğini belirten Şimşek, temel mal enflasyonunun yüzde 16’nın altına gerilediğini söyledi. Bazı alanlarda ise özellikle kira ve eğitim fiyatlarında önceki dönemlerde alınan kararların etkilerinin devam ettiğini ifade etti.

Cari açıktaki yapısal iyileşmenin ve dış borç göstergelerindeki gerilemenin Türkiye’nin kırılganlığını azalttığını belirten Şimşek, brüt dış borç stokunun milli gelire oranının 25 yıllık ortalamada yüzde 44,5 seviyesinde bulunduğunu, bugün ise yüzde 32’nin altına gerilediğini söyledi. Brüt dış finansman ihtiyacının milli gelire oranının da uzun vadeli ortalamadaki yüzde 20 seviyesinden yaklaşık yüzde 16’ya indiğini kaydetti.

Gelir dağılımında da iyileşme görüldüğünü belirten Şimşek, bu alandaki kazanımların daha da artırılması gerektiğini ifade etti. Kur Korumalı Mevduat’tan çıkışın önemli bir kazanım olduğunu dile getiren Şimşek, vatandaşların döviz talebi ve Türk lirasına yönelik güveninin geçmişe kıyasla farklı bir noktaya geldiğini söyledi.

Kamuda tasarruf uygulamalarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Şimşek, yatırımlardan kesinti yapılarak tasarruf sağlandığı yönündeki algının doğru olmadığını belirtti. Kamu yatırımlarının milli gelir içerisindeki payının 2027 bütçesinde 2026 yılına göre düşmediğini ifade eden Şimşek, kullanılmasının planlandığı belirtilen ödeneklerle birlikte bu oranın yüzde 1,8’e yükselmesinin öngörüldüğünü kaydetti.

Tasarruf tedbirlerinde güçlü bir izleme, denetleme, raporlama ve yaptırım çerçevesi oluşturulduğunu belirten Şimşek, “Tasarruf genelgesinden önceki 10 yılda bu kalemlerin bütçe içindeki payı yüzde 4,6’ydı” dedi. Şimşek, tasarruf tedbirlerinin taşıtlar, kamu binaları, haberleşme, seyahat, enerji, su, kırtasiye ve demirbaşlar gibi kamunun cari tüketim kalemlerini kapsadığını belirtti.

Tasarrufların toplamının 484 milyar liraya ulaştığını açıklayan Şimşek, “Bu da aslında altı bakanlığın bütçesinden daha büyük bir tasarrufa tekabül ediyor” ifadelerini kullandı.

Kamu taşıtlarında da önemli bir tasarruf sağlandığını belirten Şimşek, 2025 yılında sözleşmesi sona eren kiralık araçların yenilenmesi sırasında taşıt sayısının yüzde 21 azaltıldığını bildirdi. Kamu hizmet binalarında ise deprem ve benzeri zorunlu durumlar dışında yenilemeler konusunda daha temkinli bir yaklaşım benimsendiğini söyledi.

Enerji ve su kullanımında da tedbirler alındığını aktaran Şimşek, yenilenebilir enerji yatırımlarının yanı sıra LED dönüşümünün hızlandırıldığını ifade etti.

Şimşek, kayıt dışı ekonomiyle mücadelede gönüllü uyumun önceliklendirildiğini belirterek, vergiye uyum konusunda sorun yaşayan mükellefleri cezalandırmanın temel strateji olmadığını söyledi.

Vergi Denetim Kurulunun büyük veri analitiği ve yapay zekadan yararlanarak tespitler yaptığını belirten Şimşek, denetim öncesinde mükelleflere tespitlerin bildirilerek düzeltme imkanı sunulduğunu ifade etti. “Biz denetlemeden önce siz düzeltmek isterseniz buyurun düzeltin diyoruz” dedi.

Denetimlerin özellikle büyük şirketlerde yoğunlaştırıldığını belirten Şimşek, 2026 yılında büyük şirketlerin yüzde 31,3’ünün denetlendiğini açıkladı. Bu oranın 2024 yılında yaklaşık yüzde 11 olduğunu belirten Şimşek, orta ölçekli şirketlerde denetim oranının yüzde 3,6’dan yüzde 7,3’e çıkarıldığını bildirdi.

Küçük ölçekli şirketlerde ise denetim oranının yüzde 2,1’den yüzde 1,1’e gerilediğini aktaran Şimşek, “Küçüklerle uğraşılıyor diye öyle bir şey yok” değerlendirmesinde bulundu.

Gelir vergisi beyannamelerinin de önemli ölçüde arttığını belirten Şimşek, 3,8 milyon olan beyanname sayısının 5,5 milyona yükseldiğini söyledi. Vergi gelirlerinin milli gelire oranının 2022’de yüzde 15,4, 2023’te yüzde 16,6 seviyesinde bulunduğunu belirten Şimşek, 2026’da yüzde 17’nin üzerine çıkmasının, 2027’de ise yüzde 17,9 seviyesine ulaşmasının beklendiğini kaydetti.

Dolaylı vergilerin toplam vergiler içerisindeki payının da azaltıldığını belirten Şimşek, bu oranın 2023’te yüzde 65,5’e kadar çıktığını, 2026’da ise yüzde 60’ın biraz altına gerilemesinin beklendiğini ifade etti.

Sanayinin zorlu bir dönemden geçtiğini belirten Şimşek, finansmana erişimin üretken kapasiteyi destekleyecek şekilde seçici olarak artırıldığını söyledi. KOBİ kredilerinin toplam krediler içerisindeki payının uzun vadeli ortalamada yüzde 24,6 seviyesinde olduğunu belirten Şimşek, bu oranın bugün yüzde 27’ye yükseldiğini kaydetti.

İhracat kredilerinin toplam krediler içerisindeki payının da uzun vadeli ortalamadaki yüzde 6,3 seviyesinden yaklaşık yüzde 12’ye yükseldiğini belirten Şimşek, reeskont kredilerinin günlük limitinin 17 kat artırıldığını söyledi.

Reeskont kredi faiz oranının yüzde 23,9 olduğunu belirten Şimşek, bankaların eklediği maliyetlerle birlikte kredinin yaklaşık yüzde 25-26 seviyesine geldiğini ve bunun da enflasyonun altında kaldığını ifade etti.

Tarım sektörünün de öncelikli alanlardan biri olduğunu belirten Şimşek, 2025 yılında 956 bin çiftçiye 661 milyar lira kredi kullandırıldığını söyledi. Çiftçilere sağlanan faiz sübvansiyonunun son bir yıllık dönemde yıllıklandırılmış olarak 244 milyar liraya ulaştığını belirten Şimşek, esnafa yönelik sübvansiyonlu kredilerden de 2025 yılında 258 bin esnafın yararlandığını kaydetti.

Sanayide orta, yüksek ve yüksek teknoloji alanlarında yeterli olmayan ürünlerin belirlendiğini belirten Şimşek, bu ürünleri belirli ölçekte üretecek firmalara uzun vadeli finansman sağlanacağını açıkladı.

Söz konusu kredilerin 10 yıl vadeli ve 2 yıl anapara ödemesiz olacağını belirten Şimşek, faizlerin piyasa faizinin üçte biri ile yarısı düzeyine kadar düşebileceğini söyledi.

Sanayide dönüşüm için de finansman sağlandığını belirten Şimşek, istihdamın korunması amacıyla belirli sektörlerde çalışan başına aylık 3 bin 500 lira destek verildiğini ifade etti. Asgari ücretli çalışanlar için işverenlere çalışan başına 1.270 lira destek sağlandığını belirten Şimşek, böylece sanayide çalışan başına yaklaşık 5 bin liralık ücret desteği bulunduğunu kaydetti.

İmalat sanayisine yönelik açıklanan 250 milyar liralık işletme sermayesi desteğine de değinen Şimşek, kredilerin 36 ay vadeli ve 6 ay anapara ödemesiz olduğunu söyledi. Kredinin Türk lirası referans faiz oranına (TLREF) 2 puan eklenmesiyle belirlendiğini, bunun 12 puanlık kısmının Hazine tarafından karşılanacağını belirten Şimşek, böylece imalat sanayisine enflasyonun altında maliyetle kredi sunulduğunu ifade etti.

Sanayicilerin desteklenmeye devam edileceğini vurgulayan Şimşek, “Biz sanayicimizin yanındayız, biz üreten kesimlerin yanındayız ve çok güçlü bir şekilde üretimi, istihdamı, ihracatı ve yatırımları desteklemeye devam edeceğiz” dedi.