Vladimir Putin ile Kassym-Jomart Tokayev, 22. Rusya-Kazakistan Bölgelerarası İş Birliği Forumu kapsamında bir araya gelerek Rusya-Kazakistan ilişkileri ile bölgesel ve uluslararası iş birliğini ele aldı.

Görüşme öncesinde iki lider, iki ülke arasındaki iş birliğini anlatan bilgi stantlarını ziyaret etti. Sunumlar, Rusya-Kazakistan Hükümetlerarası İş Birliği Komisyonu Rus Eş Başkanı ve Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksey Overçuk ile Kazakistan Başbakan Yardımcısı ve Yapay Zekâ Bakanı Jaslan Madiyev tarafından gerçekleştirildi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin:

Sayın Tokayev,

Değerli dostlar,

Sizi Rusya'nın Omsk kentinde ağırlamaktan büyük memnuniyet duyuyoruz. İlk Bölgeler Forumu 2003 yılında burada düzenlenmişti. O tarihten bu yana bu alandaki çalışmalar kesintisiz devam ederek ikili ilişkilerimizin gelişimine önemli katkılar sağladı.

İlişkilerimiz başarılı bir şekilde gelişiyor. Bunlar yalnızca sözde değil, fiiliyatta da stratejik nitelik taşıyan ilişkilerdir. Bunun en önemli göstergesi artan ticaret hacmidir. Geçtiğimiz yıl ikili ticaret hacmimiz tam olarak 27,8 milyar ABD dolarına ulaştı. Bu oldukça iyi bir seviyedir. Bu yılın ilk beş ayında ise, en azından elimizdeki verilere göre, ticaretimiz yüzde 4'ün üzerinde artış gösterdi.

Bu olumlu ivme geleceğe yönelik güçlü beklentilere sahip olduğumuzu gösteriyor. Bu beklentilerin temelinde ise yatırımlar yer alıyor. Çünkü bugün yapılan yatırımlar geleceğin koşullarını ve hedeflerini belirlemektedir. Bu alanda da gurur duyabileceğimiz sonuçlara sahibiz. Rus şirketlerinin yer aldığı yaklaşık 30 milyar ABD doları değerinde 70 ortak yatırım projesi yürütülmektedir.

Bu yönüyle Rusya, Kazakistan ekonomisinin en büyük yatırımcısı konumundadır. İş birliğimiz metalurji, makine sanayi, enerji, ilaç sektörü ve birçok farklı alana yayılmış durumdadır.

İnsani ilişkiler alanındaki iş birliğimiz de büyük önem taşımaktadır. Özellikle eğitim öncelikli konular arasında yer alıyor. Binlerce Kazakistan vatandaşı Rus üniversitelerinde eğitim görüyor. Burada, Omsk'ta Kazak Milli Üniversitesi'nin bir şubesinin açılmış olmasını özellikle vurgulamak isterim. Ayrıca Rus öğrencilerine 100 devlet bursu tahsis edilmesinden dolayı da size teşekkür ediyorum. Böylece öğrenciler ücretsiz eğitim alma imkânına kavuşuyor.

Uluslararası platformlarda da aktif şekilde birlikte çalışıyoruz. Bölgesel kuruluşlarımızın faaliyetlerine etkin biçimde katılıyoruz. Bu yıl Rusya Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ) dönem başkanlığını yürütürken, Kazakistan ise Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) dönem başkanlığını üstleniyor. Bu alanlarda da görüş alışverişi yapacak ve ortak tutumlarımızı uyumlu hâle getirecek birçok konu bulunuyor.

Doğrudan ilişkilerimiz hızla gelişmeye devam ediyor. Bu noktada bölgesel düzeyde yürütülen çalışmalar büyük önem taşıyor. Her iki taraftaki çalışma arkadaşlarımıza özverili katkıları için teşekkür ediyorum.

Bugünkü etkinliğe, üst düzey devlet yetkilileri, valiler, bölge yöneticileri ve iş insanları dâhil olmak üzere 650 katılımcı iştirak ediyor. Bildiğim kadarıyla bugün de her zaman olduğu gibi çok sayıda anlaşma imzalanacak.

Sizi bir kez daha hoş geldiniz diyerek selamlıyorum. Bu sabah hastaneyi ziyaret ettiğinizi biliyorum. Omsk sizin için Rusya'daki sıradan şehirlerden biri değil. Bunu biraz sonra meslektaşlarımızla yapacağımız görüşmede de dile getireceğim.

Cumhurbaşkanı Tokayev'in babası, 1945 yılının kışında cephede ağır yaralandıktan sonra bu şehirde tedavi görmüştü. Bu durum, Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın hatırasını yaşatmaya ve halklarımızın Nazizm'e karşı kazanılan zafere yaptığı ortak katkıyı unutmamaya verdiğimiz önemi bir kez daha göstermektedir.

Sayın Cumhurbaşkanı, sizi burada görmekten mutluluk duyuyoruz.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kassym-Jomart Tokayev:

Teşekkür ederim Sayın Cumhurbaşkanı.

Beni Rus tarihinin önemli şehirlerinden biri olan ve halklarımız arasındaki iş birliğinin geliştirilmesinde önemli rol üstlenen güzel Omsk şehrine davet ettiğiniz için teşekkür ediyorum.

Astana'dan Omsk'a 40 dakikadan biraz fazla sürede ulaştım. İki şehir birbirine oldukça yakın; her ikisi de sınır şehirleridir.

Bugün de ifade edildiği gibi, Kazakistan ile Rusya dünyanın en uzun kesintisiz kara sınırını paylaşmaktadır. Bu nedenle bu sınır, dostluk ve iş birliği sınırıdır.

Söyledikleriniz tamamen doğrudur. Gerçekten de birbirimizin en büyük ticaret ortaklarından biriyiz. 2025 yılında ticaret hacmimiz yaklaşık 28 milyar ABD dolarına ulaştı. Bu yıl ise göstergeler son derece olumlu seyrediyor. 2025'in ilk beş ayıyla karşılaştırıldığında bu yılın aynı döneminde karşılıklı ticaretimiz önemli ölçüde artış gösterdi.

Yatırımlara gelince; gerçekten de Rusya, ekonomimize en fazla yatırım yapan ülkedir. Rus yatırımlarının toplamı yaklaşık 30 milyar ABD dolarına ulaştı.

Ayrıca birlikte belirlediğimiz 177 umut vadeden sanayi projesi bulunuyor. Bunlardan 122'si şimdiden hayata geçirildi. Bu projelerin toplam değeri 53 milyar ABD dolarıdır. Günümüzün zorlu jeopolitik koşulları dikkate alındığında bu son derece önemli bir rakamdır.

İnsani iş birliği alanında da yoğun çalışmalar yürütüyoruz. Az önce Kazak Milli Üniversitesi'nin Omsk'taki şubesinin açılışından söz ettiniz. Bu, üniversitemizin yurt dışındaki ilk şubesidir.

Sayın Cumhurbaşkanı, bu projeye verdiğiniz destekten dolayı size içten teşekkür ediyorum. Aslında diğer tüm ortak projelerimiz de sizin siyasi iradeniz olmasaydı mümkün olmazdı. Ayrıca Rus Hükûmeti'nin bu alandaki aktif çalışmalarını da özellikle takdir etmek istiyorum.

Eğitim konusunda da belirttiğiniz gibi Sirius Projesi kapsamında büyük beklentilerimiz var. Almatı ve Astana'da iki okulun inşasına başlanmış durumda.

Uzay çalışmaları ise iki ülke arasındaki geleneksel iş birliği alanlarından biridir. Bu alanda aktif şekilde birlikte çalışıyoruz. Ortak bir uzay fırlatma operasyonu gerçekleştirdik. İlgili kurumlarımız yakın iş birliği içinde faaliyet gösteriyor ve herhangi bir ciddi sorun bulunmuyor.

Bu vesileyle Rusya'nın ilgili uzay kurumunun yapıcı çalışmalarını da özellikle takdir etmek istiyorum.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı