18.BRICS Zirvesi, 12-13 Eylül tarihlerinde Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’de düzenlendi. Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, zirve kapsamında gerçekleştirilen birinci ve ikinci aşama toplantılara katılarak önemli konuşmalar yaptı. Bu konuşmalar, Çin’in BRICS iş birliğinin geleceğinde daha etkin bir rol üstlenme kararlılığını da yansıtıyor. Cumhurbaşkanı Xi ayrıca, Çin’in gelecek yıl BRICS dönem başkanlığını devralacağını ve 19. BRICS Zirvesi’ne ev sahipliği yapacağını açıkladı. Zirveye katılan diğer ülke liderleri de bir sonraki “Çin Yılı”nın BRICS iş birliğini yeni bir seviyeye taşımasını ve yeni başarılara zemin hazırlamasını beklediklerini ifade etti.

Küresel Güney’in önde gelen oluşumlarından biri olan BRICS, uluslararası düzenin daha adil ve dengeli bir yönde gelişmesinde ve insanlığın kader birliğinin oluşturulmasında nasıl bir rol oynayabilir?

Bu konuda Cumhurbaşkanı Xi, BRICS ülkelerine yenilikçi kalkınmayı teşvik etme, barış ve istikrarı koruma, medeniyetler arası karşılıklı öğrenmeyi ilerletme ve küresel yönetişimi reformlarla geliştirme konularında öncü olma çağrısında bulundu. Bu çağrılar, BRICS iş birliğinin tarihsel misyonunu ve gelecekteki yönünü yeniden ortaya koyarken, oluşumun stratejik konumunu da güçlendiriyor. Aynı zamanda BRICS ülkelerinin dayanışma ve kendi imkânlarıyla güçlenme konusundaki kararlılığını pekiştiriyor.

Xi ayrıca uluslararası hukukun üstünlüğünün birlikte savunulması, çok taraflılığın desteklenmesi, insan merkezli bir kalkınma anlayışına bağlı kalınması ve güvenlik yönetişiminin geliştirilmesi yönünde dört önemli öneri sundu. Bu öneriler, Küresel Güney’in uluslararası ilişkilerdeki etkisini ve söz hakkını artırması için somut bir yol haritası ortaya koyuyor.

“Yapay Zekâ için Açık Kaynak ve Kapsayıcı Kalkınma Girişimi”, “Ticaret ve Yatırım Kolaylaştırma Girişimi”, “Dijital Endüstri İşbirliği Girişimi”, “Akıllı Üretim İşbirliği Girişimi” ve “Teknoloji Aracılığıyla Yetenek Geliştirme Girişimi” de Xi tarafından ileri sürülen beş somut girişim oldu. Bu girişimler, BRICS çerçevesindeki pragmatik iş birliğinin temelini güçlendirirken Küresel Güney ülkelerinin dayanışmasına ve kendi imkânlarıyla güçlenmesine de katkı sağlamayı amaçlıyor.

Kalkınma, pek çok sorunun çözümünde temel öneme sahip. BRICS ülkelerinin nüfusu dünya nüfusunun yaklaşık yarısını, ekonomik büyüklüğü küresel ekonominin yaklaşık yüzde 30’unu, toplam ticaret hacmi ise dünya ticaretinin yaklaşık beşte birini oluşturuyor. BRICS ülkeleri, küresel ekonomik büyümeye önemli katkı sağlayan ekonomiler arasında yer alıyor. Cumhurbaşkanı Xi’nin ileri sürdüğü iş birliği önerileri de “BRICS ailesi” içindeki ekonomik, teknolojik ve kalkınma odaklı iş birliğinin daha da güçlendirilmesine katkı sağlayabilir.

Güney Afrika’daki Johannesburg Üniversitesi Afrika-Çin Araştırmaları Merkezi’nden araştırmacı Sizo Nkala, Çin’in BRICS çerçevesinde teşvik ettiği bilim, teknoloji ve sanayi iş birliğinin Küresel Güney ülkelerine somut kalkınma fırsatları sunduğunu ifade etti.

Uluslararası ortamın giderek karmaşık hale gediği bir dönemde Cumhurbaşkanı Xi’nin önerileri, BRICS ülkelerinin dünya barışı ve güvenliğinin korunması ile küresel yönetişimin geliştirilmesinde daha etkin bir rol üstlenmesinin önünü açıyor.

Çin, önümüzdeki yıl dördüncü kez BRICS Zirvesi’ne ev sahipliği yapacak. Rusya Asya-Pasifik Araştırma Merkezi Başkanı Sergey Sanakoyev’e göre, Çin’in dönem başkanlığı BRICS iş birliğinin derinleşmesine ve Küresel Güney ülkelerinin ortak kalkınma hedeflerine yeni bir ivme kazandırabilir.